YOZGAT YURT - AY DERNEĞİ BİZ BİRLİKTE GÜÇLÜYÜZ

Bağış Hesaplarımız

HABER ARA

EN ÇOK OKUNANLAR

Atatürk Yozgat'ı Başkent Olarak Dünüşüyordu

Atatürk Yozgat'ı Başkent Olarak Düşünüyordu

Kategori	: YOZGAT HABERLERİ
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 33
Tarih	: 25 Haziran 2010 12:07

11 Punto 13 Punto 15 Punto 17 Punto

Yıllardan beri herkes tarafından söylenen ve bir türlü gerçekliğini kabullenemediğimiz “Yozgat Cezalı” kelimesi bütün insanımızın kafasını fazlasıyla meşgul etmiş, yetkili ağızlardan sözlü olarak yalanlansa da Yozgat’ımızın Devlet hizmetlerinden hak ettiği hizmeti alamayışı, Yozgat’ımız insanını memleketinde tutacak gerekli istihdam alanlarının yetkililerce sağlanamaması haklı olarak insanlarımızı bu düşünceye sevk etmiştir.

Yozgat’ımıza hizmetleriyle çığır açan bir önceki Valimiz Sayın Amir Çiçek beyefendinin “2023 Yozgat Gelişim Vizyonu” adıyla halkımıza duyurulan bu proje; aynı soru halkımız tarafından yüksek sesli düşünmelerine sebep olmuş ve Yozgat’ın 100 yıllık cezası bu tarihte dolduğu inancın yaygınlaşmasına sebep olmuştur.

Sizlere sunacağım Tarihi bir belgeyle bu konuyu sizlerin takdirine bırakıyorum. 469 Yıl İslam âlemine ve Türk milletine “Payitaht” Başkentlik yapmış, Ankara da kurulan TBMM tarafından Ülkenin o günkü şartlarını göz önünde bulundurarak yeni bir Başkent kurma çabasına girmişlerdi.

1.TBMM tarafından hazırlanan ve 31 Ocak 1921 tarihinde, Celalettin Arif beyin Başkanlığında toplanmış ve “Hükümet merkezi oluşturma” komisyonuna seçilecek isimleri gündeme getirmiş, bu komisyonda şu Milletvekillerinin adları yer alıyordu.

Beyazit mebusu Refik, Çorum Mebusu İsmet, ve Sivas Mebusu Rasim bey.

Konu hakkındaki Hükümet kararnamesi ise şu şekilde kaleme alınmıştı.

--İnayeti hak ile İstanbul’un bilakaydüşarı istirdadına muvaffakıyet dahi hasıl olsa onu bir merkezi merasim olarak muhafaza edip

milletin asıl merkezi istiklalini hakiki merkezi faliyet ve hükümetini, fabrika ve müessesatı resmiyesini Anadolu’nun sevkelceyş

noktainazarından en emin ve mahvuz bir mahalline nakli vazetmek lüzumu harbi ahir ile tamamen ve kamilen tezahür etmiş olduğundan

28 Teşrinisani 1336 (1920) günü içtima eden Heyeti Vekile:
Evvela Hududu milliye ve Müdafaai milliye noktainazarından harita üzerinde tatkikat icrasıyla merkezi hükumet alabilecek

mıntıkaların bir daire ile tahdit edilmesinin Erkanıharbiyei Umumiyye riyasetine tevdi.
Seniyen;-Erbabı fikir ve ihtisastan bir komisyonu mahsus teşkil ile işbu daire dahilinde seyahati tetkikiye icra ettirerek

merkez olmak üzere kabul edilecek şehir mahallinin tesbiti;
Salisen;- İşbu payitaht komisyonunun :1)Merkezi mutasavverin sahile, kabili seyrisefer bir şehir ile merbut olması
2) Merkezi mutasavverin mülkün dört tarafına demiryoluyla merbutiyeti imkan bulunmasına, 3) Elektrik istihsal edilebilecek tabii

veya suni şelalelere karip olmasına, 4) Mümkün olduğu kadar kömür madeni civarında olmasına, 5)Ormanlık bir sahaya yakın

bulunmasına, 6)İhtiyacatı umumiyeye muktazi sulara malik bulunmasına veya suların o mahalle nakil kabil olmasına, 7) Mahallin

ciyadeti abı havasına, 8)Büyük bir Şehir tesisi kabil araziye malik bulunmasına, 9) Bina için malzemei inşaiye tedariki mümkün

olmasına,10) ve medeni bir şehir için bunlardan başka lüzumlu göreceği hususların lüzum ve vücuduna dikkat etmesine ve işbu

şeraitin cümlesi mevcut olmadığı halde cami mahallin intihap edilmesine.
Rabian :- İşbu istihzarat mahiyetinde baharda lazım gelen teşebbüsat ve inşaata derakap başlanarak 1337 (1921) senesi kışında

payitahtı mutasavvere nakli hükümet edilmesine ve devairi muhtelifei hükümetin şimdiden esaslı olarak vazına teşebbüs edecekleri

müessesatı resmiyenin bu merkezde tesisine dikkat edilmesine karar vermiştir.
   İşbu kararın icra ve sureti tatbikına Erkânıharbiye ve Müdafaai Milliye, Nafa,İktisat ve Sıhhiye Vekilleri memurdurlar.
                                                                                                  28 Teşrinisani 1336
B:M:M Reisi            Na V Na                     Mj V .          M.M V. Sıhhiye V.
Mustafa Kemal       Mahmut Celal          Rıza Nur          Fevzi       Dr. Adnan

Erkanıharbiyei Umumiye    Reisi Da V. Na   Şer’iye V.        İk Vekaleti V.
Fevzi                                        Dr. Adnan          Fehmi               Mahmut Celal
Ma. V.                     Ad. V. Na.
Ferit                         Ahmet Muhtar
T.B.M.M. de oldukça tartışmalı geçen başkentin Anadolu’ya taşınması mevzuu Bozok Mv Süleyman Sırrı İçöz tarafından verilen bir

önerge ile şöyle dile getirmiştir. “siz buraya niçin toplandınız diye sorana verdiğimiz ve vermekte olduğumuz cevap, başkenti ve

halifelik merkezini geri almak için sözüdür. Durum böyleyken geri almak için uğraştığımızı dünyaya ilan ettiğimiz yedi sekiz

yüzyıllık (!)saltanat ve hilafet merkezini ihmal ederek yeni baştan bir hükümet merkezi yeri araştırmaya kalkışırsak, sözümüzü

yaptıklarımızla yalanlamış oluruz. Dolayısıyla, fabrikaları istediği yerde kurması için hükümeti, serbest bırakarak, başkent

konusundaki reddini teklif ederim”.

Yıl 1921 Mustafa Kemal Paşa “Türkiye’nin yeni başkenti neresi olacak?” sorusuna bakın ne yanıt vermiştir.
Bazı yabancıların başken konusundaki merakı yüksek sesle dillendiriliyor ve 1921 Yılında Ankara’ya gelen Amerikalı Gazeteci,

Klance K. Streit; Mustafa Kemal Paşa’ya Ülkenin Başkentinin neresi olacağı sorusunu yöneltiyordu.
Mustafa Kemal Paşa; “ İstanbul bizim geleneksel başkentimizdir ve öyle kalmalıdır. Ama dünya savaşı bize bir ders verdi ve

tecrübe kazandırdı. Saltanat ve halifelik İstanbul’da kalacaksa da gerçek hükümetin, milli hükümetin merkezi Anadolu’da olacak;

yani, İstanbul’dan yani İstanbul’dan daha iyi korunan yurdun orta yerinde bulunacaktır. Meclis elbette zaman zaman İstanbul’la

gidebilir. Ama sürekli hükümet merkezi İstanbul’da olmayacaktır. Henüz kesin karar verilmiş değildir, konu görüşülmektedir.

Başkent olabilecek yerler arasında Kayseri, Sivas ve Yozgat aklımızdan geçiyor. Başkentimizi kurmak amacıyla bir komisyon bu

merkezi bölgeyi inceleyecektir. Başkent olarak seçilecek yerin ormanı, akarsuyu, kısacası doğal güzelliği olacaktır .”
Yine Kurtuluş savaşı yıllarında Anadolu’ya gelmiş ve sıcağı sıcağına Türkiye üzerine kitaplar yazmış olan Fransız

gazeteci Berthe George Gaulis de yeni Türkiye’nin başkentinin neresi olacağını merak etmiştir. Atatürk bu konuda ki görüşünü

Gaulis’e de şöyle açıklamış.

“Siyasi başkentimiz Anadolu’nun ortasında kalacaktır. Batının ve doğunun temsilcileri bizimle bu başkentte temas edeceklerdir. Bu

başkentte her türlü diplomatik meseleler görüşülecektir.”
Bu başkentte memleketin iç ve dış politikası idare edilecektir.
Bu başkentte milletin sinesinden doğan hükümet çalışacaktır.” demiştir

Tarihi belgeler ışığında değerlendirdiğimizde Mustafa Kemal Atatürk’ün deyişiyle, Yozgat, Başken olabilecek üç il arasında

geçiyor.
Tarih ise bir o kadar önemlidir, 1921.
Yani Mustafa kemal Atatürk i yüreği Vatan sevgisiyle çarpan Yozgat’a bırakın ceza vermeyi başkent yapmayı düşünmüştür.
Başken olma özelliklerinin tamamına yakınını bünyesinde barındıran Yozgat, 1920 yılı Haziranında yaşanan menfur olaylar

neticesinde, Çerkez Ethem ve adamları tarafından oldukça kanlı bir şekilde bastırılmış olması, yağma ve talan sebebiyle şehir

merkezini harabeye çevirdiğinden, Mustafa Kemal Paşa bütün bu olumsuzlukları göze alarak kendi emri ile gönderdiği Çerkez Ethem’

in marifetlerinin şahsına mal edilmesi hissi hakim olduğundan, bu olaylara sebebiyet verdiği düşüncesiyle Çapanoğlu ailesinin

asırlardır yurt edindikleri ata topraklarını terk etmeye zorlanışı ve 1. Dönem Bozok Milletvekillerinin bırakın Yozgat’ı başken

yapma düşüncesini, başkentin Anadolu’ya taşınmasına bile rızalarının olmayışı Yozgat’ın Başkent yapılmamasında önemli rol

oynamıştır.
Birde o tarihlerde Ankara adı kurtuluş mücadelesiyle özdeşleştiği için Ankara’nın başkent olmasını sağlamıştır.

Kaynak :TBMM tutanakları, Bilal N. Şimşir Bir Başkentin Doğuşu, Clarence K. Streit , The Unknow Turk

Berthe George –Gaulis,Angora Constantinople,Londres,Moustapha Kemal et la politique anglaise en Orient,Paris 1922’den

aktaran Türsan,s.III ve Uluğs.262

Kaynak : Osman Karaca

Kaynak : Yozgatım N1 Haber

Yazdırılabilir Sayfa |

Word'e Aktar |

Tavsiye Et |

Yorum Yaz

YOZGAT HABERLERİ

En Çok Okunan Haberler

Foruma Giriş

SEDAT ERGENÇ
Mevlana ve Ask

LEYLA MESE
Çocukluk

HAKAN ÇELIKSOY
11 Mayis Anneler Günü

EDA ARZU KESER
Annecigim...

NACIYE EKICI
Hayat

VEDAT ERDEM
Tapilasi Bu VATAN

MEHMET BULUT
Osmanli Patisahlari

HANDAN AYKUT
Okul Öncesi Egitim Neden Önemli?

Ugur SAGLAMER
Abuk Subuk Günler

GÖKHAN YASLI
Ben Sokak Çocuguyum

ÖMER TOSUN
Ne Olacak ...

LALE GÖÇMEN
Yasamin Yankisi

TARIK YILMAZ
Pasam Kalk ta Gör Halimizi

YASAR GÜLMEZ
Siiir

CAN GÜMÜSHAN
Fedakarligin Böylesi

MURAT YILDIZ
Büyük Lider

A.KARADUMAN
Tut Isterim Yüregimden

SON DAKİKA HABERLERİ

ANKET

Tüm Anketler

SON YORUMLANANLAR

YOZGAT YURT - AY DERNEĞİ ( H.ÇELİKSOY)' YA AİTTİR.
RSS Kaynağı | Yazar Girişi

Altyapy: MyDesign Haber Sistemi

YOZGAT YURT - AY DERNEĞİ BİZ BİRLİKTE GÜÇLÜYÜZ

KATEGORİLER